کنتاکتور (MC)

به زبان ساده، کنتاکتور سری G کلیدی الکترو مغناطیسی است جهت کلید زنی (قطع، وصل و یا تغییر اتصال) که در مدار قدرت و کنترل استفاده می‌شود و دارای انواع 3 پل و 4 پل می‌باشند. کنتاکتورها توانایی محافظت از مدار در برابر اضافه جریان و یا اتصال کوتاه را ندارند، بنابراین از کلیدهای حفاظتی و فیوزها نیز در مدار باید استفاده کرد.

کنتاکتورها برای کنترل بارهای مختلف الکتریکی در تجهیزات الکتریکی استفاده می‌شوند. در ادامه با نحوه عملکرد کنتاکتور، مزایا و معایب آن بیشتر آشنا خواهید شد.

کنتاکتور چگونه کار می‌کند؟

کنتاکتور در دستگاه‌هایی استفاده می‌شود که باید به طور مکرر با قطع و وصل مدار خاموش و روشن شود. در این دستگاه‌های الکتریکی کنتاکتور خطوط تغذیه توان که به بار ختم می‌شوند را قطع و وصل می‌کند.

در کنتاکتور یک قسمت از هسته متحرک بوده و توسط فنری از قسمت ثابت جدا نگه داشته می‌شود و یک سری کنتاکت و اتصالات عایق شده از یکدیگر به آن متصل‌اند و با آن حرکت می‌کنند.

در قسمت ثابت هسته نیز یک سری کنتاکت و اتصالات دیگر، محکم شده است. در حالت وصل، تیغه‌ی متحرک کنتاکتور تحت نیروی دائم الکترو مغناطیسی بوده و با کنتاکت و اتصالات ثابت در تماس است.

انواع مدل کنتاکتور

• کنتاکتور هیوندای سری HGC (قدرت)

• نوع خازنی سری G که دارای بسته مقاومت خاصی است که با سیم متصل می‌شود و کنتاکتور آماده استفاده در سوییچ کردن بار خازنی می‌گردد.

• کنتاکتور هیوندای سری HGR (فرمان)

انواع کنتاکتور AC بر اساس نوع

تیپ‌های مختلف کنتاکتور AC و انواع کاربرد آن‌ها برای مصرف کننده‌های مجاز طبق استاندارد بین المللی IEC/EN  مطابق موارد زیر می‌باشد:

1. کنتاکتور AC1بار اهمی، بار غیر شاخص یا القایی ضعیف، گرمکن برقی با ضریب توان 95%
2. کنتاکتور AC2برای راه اندازی موتور القایی، سیم پیچی بدون ترمز و جریان مخالف، جریان راه اندازی بستگی به مقاومت مدار موتور دارد.
3. کنتاکتور AC3برای راه اندازی موتورهای قفس سنجابی یا خاموش کردن موتور در حین کار به کار می‌روند، بدین معنی که در برابر جریان پیوسته بالا مقاوم هستند. برای مثال بالابرها، آسانسورها و غیره.
4. کنتاکتور AC4 برای روشن خاموش کردن‌های متناوب موتورهای قفس سنجابی، توانایی قطع کردن جریان‌های زیاد راه اندازی مانند جریان وصل کردن یا قطع کردن در حین کار را دارند. مثال: جرثقیل.
5. کنتاکتور AC12کنترل بارهای مقاومتی و بارهای حالت جامد با جداسازی اپتوکوپلر.
6. کنتاکتور AC15کنترل بارهای الکترومغناطیسی AC.

انواع کنتاکتورهای DC بر اساس نوع

تیپ‌های مختلف کنتاکتور DC و انواع کاربرد آن‌ها برای مصرف کننده‌های مجاز طبق استاندارد بین المللی IEC/EN به شرح زیر می‌باشد:

1. کنتاکتور DC1بار اهمی، بار غیر شاخص یا القایی ضعیف، گرمکن برقی با ضریب توان 95%
2. کنتاکتور DC2برای راه اندازی موتور شانت، قطع کردن موتور هنگام کار
3. کنتاکتور DC3برای راه اندازی موتور شانت با تعداد دفعات قطع و وصل زیاد در فواصل زمانی اندک، مدار ترمز
4. کنتاکتور DC4راه اندازی موتور سری، قطع موتور هنگام کار
5. کنتاکتور DC5راه اندازی موتور سری با تعداد دفعات قطع و وصل زمانی اندک تغییر جهت گردش موتور و ترمز
6. کنتاکتور DC12کنترل بارهای مقاومتی و بارهای حالت جامد با جداسازی اپتوکوپلر
7. کنتاکتور DC13کنترل الکترومغناطیس DC

ویژگی‌های کنتاکتور

• مصرف انرژی کم و تلفات پایین
• طول عمر بالا
• مقاومت مکانیکی و بهینه
• کیفیت مناسب ساخت
• امکان مدار فرمان اتوماتیک
• ایمنی بسیار بالا

عناوین مشخصات فنی کنتاکتور

کنتاکتور قدرت HGC

• شدت جریان نامی: 9 تا 800 آمپر
• تعداد پل: 3 پل
• کنتاکت و اتصالات کمکی: تا 4 باز یا بسته
• عملکرد الکتریکی: 10،000 بار
• ولتاژ: 200 تا 1،000 ولت
• ولتاژ سیم پیچ و بوبین: 450 – 24 ولت AC / 220 – 24 ولت DC
• دسته بندی بر اساس نوع بار مصرفی
• استاندارد: دارای استانداردهای بین المللی

کنتاکتور خازنی HGC

• شدت جریان نامی: 125 تا 800 آمپر
• توان: 5 تا 100 کیلووار در ولتاژ های مختلف
• تعداد پل: 3 پل
• کنتاکت و اتصالات کمکی: تا 4 باز یا بسته
• عملکرد الکتریکی: 250،000 بار(تا 440 ولتAC)
• ولتاژ: 220 تا 690 ولت
• ولتاژ سیم پیچ و بوبین: 450 – 24 ولت AC / 220 – 24 ولت DC

کنتاکتور فرمان HGR

• شدت جریان نامی: 16 آمپر(AC1)
• تعداد پل: 4 پل
• کنتاکت و اتصالات کمکی: در انواع NC و NO تا 4 باز یا بسته
• عملکرد مکانیکی: 15 میلیون بار قطع و وصل
• جهت AC/DC
• استاندارد: دارای استانداردهای بین المللی
• گارانتی: 12 ماه گرانتی تعویض قطعه در صورتی که این محصول را از فروشگاه الکترو همند تهیه کرده باشید.
• برند: هیوندای
• تولید: کره

بخش‌های مهم کنتاکتور

• بدنه مقاوم در برابر تنش‌های الکتریکی و مکانیکی
• اتصالات اصلی و کمکی از جنس مرغوب
• سیم پیچ و بوبین با طول عمر بالا
• بدنه/پایه کنتاکتور
• قاب سیم پیچ
• حامل و پوشش کنتاکت‌ها و اتصالات
• مغناطیس ثابت/آهن ربا
• حلقه اتصال کوتاه/حلقه نگهدارنده هسته آهنی ثابت
• کنتاکت و اتصالات ثابت
• کنتاکت و اتصالات متحرک
• پیچ پایانه
• سیم پیچ/بوبین
• فنر کنتاکتور
• صفحه فلزی انتهایی/پوشش فوقانی

توضیح نحوه عملکرد کنتاکتور

کنتاکتور از دو هسته ثابت و متحرک تشکیل شده است. هسته ثابت درون یک سیم پیچ قرار دارد. هسته متحرک توسط فنری با فاصله از هسته ثابت قرار گرفته و کنتاکت‌ها و اتصالات قدرت روی آن نصب شده است.

زمانی که جریان از هسته ثابت عبور می‌کند به آهن ربا تبدیل شده و هسته متحرک را به سمت خود جذب می‌کند و در زمان قطع جریان به وسیله فنر به حالت اولیه بر می‌گردد. این عمل باعث باز بسته شدن کنتاکت‌ها و اتصالات می‌شود.

همچنین کنتاکتور جهت روشن و خاموش کردن مدار الکتریکی با دریافت سیگنال از مدار فرمان می‌باشد کنتاکتورهای الکترو همند در شرایط خطر به سرعت عمل کرده و از تجهیزات موجود محافظت می‌کند.

توضیح کاربردها و موارد استفاده از کنتاکتور

• از کنتاکتور برای اتصال کوتاه موتورهای صنعتی و با حفاظت‌های اضافه بار استفاده می‌شود.
• کنتاکتور جهت خطوط قدرت و فرمان در جریان‌ها و ولتاژهای گوناگون مانند چراغ‌ها در مصارف روشنایی صنعتی، تجاری و مسکونی کاربرد دارد.
• کنتاکتورهای دو پل یا ۳ سیم و تک فاز در سیستم تهویه هوا که دارای بار ولتاژ ۲۴۰ ولت AC هستند به کار می‌رود.

ویژگی‌های خاص کنتاکتور

• به خاطر کاربر پسند بودن و سیم کشی راحت دارای نصب آسان می‌باشند.
• به خاطر مواد مرغوبی که در لوازم جانبی به کار رفته، بدنه شکیل و مقاومی دارند.
• تنوع بالا و قیمت مناسب نسب به کیفیت بالای ساخت باعث استفاده فراوان از کنتاکتور شده است.
• دارای گارانتی مناسب از شرکت الکترو همند هستند.
• محدوده وسیعی از جریان و ولتاژ کاربردی دارند.
• استهلاک کم و وزن بسیار کمی دارند.
• زمان قطع، موتورهای جریان بالا قوس الکتریکی تولید می‌کنند و کنتاکتور به خوبی آن را تحمل می‌کند.
• طول عمر و ایمنی بالایی دارند به همین علت خیلی کم نیاز به تعویض و تعمیر پیدا می‌کنند.

مزایای کنتاکتور

به هنگام بررسی مزایا و معایب کنتاکتور و دریافت راهنمایی برای خرید این دستگاه، آشنایی با ضرورت استفاده از کنتاکتور بسیار مهم و قابل توجه است. در واقع کنتاکتور امکان کنترل مصرف کننده از راه دور و توسط چند محل را فراهم می‌کند. از طرفی طول عمر بالایی داشته و از دوام و ماندگاری مناسبی برخوردار است. همچنین به لحاظ حفاظتی مطمئن تر بوده و ایمنی زیادی دارد.

این دستگاه استهلاک کمی داشته و در جلوگیری از خطرات وصل ناگهانی برق موثر است. همچنین امکان ایجاد مدار فرمان در مراحل مختلف برای مصرف کننده را فراهم کرده و سرعت بالایی در قطع و وصل جریان قدرت دارد. از طرفی نصب ساده و راحتی داشته و باعث افزایش سطح ایمنی در کارخانه‌ها و دیگر اماکن صنعتی می‌شود.

کنتاکتور گرمای زیادی تولید نکرده و به خنک کننده احتیاجی ندارد. از این رو برای جریان برق AC و DC مناسب بوده و در شرایط مختلف دمایی عملکرد صحیح و دقیقی دارد. از طرفی قطعه‌ای پر استفاده در صنایع مختلف است که جایگزین مناسبی برای کلیدهای دستی محسوب می‌شود.

معایب کنتاکتور

برای تکمیل بررسی مزایا و معایب کنتاکتور و دریافت راهنمایی برای انتخاب بهترین دستگاه، آشنایی با معایب و نقص‌های کنتاکتور لازم و ضروری است. در واقع کنتاکتور هیچ عملکرد حفاظتی نداشته و فاقد قطع کننده مدار است. از طرفی تحت تاثیر نویز و لرزش قرار گرفته و در شرایط سخت محیطی امکان استفاده را ندارد.

از طرفی دمای بیش از حد منجر به کاهش وزن می‌شود و ممکن است باعث تاثیر منفی هارمونیک بر روی سیم پیچ شود. همچنین محدودیت وجود انواع غیر از AC3 و AC4 در بازار می‌باشد.

نحوه تشخیص کنتاکتور اصل و تقلبی

مورد اول اینکه از فروشگاه‌های معتبر خریداری کنید تا دچار مشکل نشوید، محصولات تقلبی به خاطر نداشتن گارانتی خدمات پس از فروش ندارند.

مورد دوم اینکه از بوی بد بدنه و بوی سوختگی کنتاکت‌ها و اتصالات و بررسی جنس بدنه و نوع چاپ، می‌توان نوع تقلبی را تشخیص داد.

مقایسه محصولات مشابه کنتاکتور در برند هیوندای

در محصولات شرکت هیوندای کلیدهای حرارتی را زمانی که کنتاکتور با رله الکترونیکی استفاده شوند قابل مقایسه تا حدی با این کنتاکتور می‌باشند.

مقایسه محصولات مشابه کنتاکتور با سایر برندها

زیمنس: این برند آلمانی، یکی از برندهای قدیمی در زمینه تجهیزات صنعتی و اتوماسیون است و کنتاکتور به دلیل کارایی بالا در مدار شناخته شده‌اند. اما قیمت بسیار بالایی دارد.

اشنایدر: این برند فرانسوی یکی از تولید کنندگان تجهیزات برقی در جهان است و کنتاکتور با کیفیت و قابل اعتمادی تولید می‌کند اما محصولات تقلبی در این برند به شدت مشاهده می‌شود.

Chint: چینت یک برند چینی است که در تولید تجهیزات الکتریکی ارزان‌ قیمت اما با کیفیت متوسط فعالیت می‌کند ولی گزینه‌ای اقتصادی برای بسیاری از کاربردها است.

LS: ال ‌اس الکتریک یک برند کره‌ای است که در تولید تجهیزات اتوماسیون صنعتی و کنتاکتور شناخته شده‌ اما دارای معروفیت کم است.

هیوندای: هیوندای الکتریک یک برند کره‌ای دیگر است که در زمینه تولید تجهیزات الکتریکی صنعتی فعالیت دارد و کنتاکتورهای این برند به دلیل کیفیت، قیمت مناسب و گارانتی اصل شناخته شده‌ و معروف هستند.

شناسایی محصولات جدید مشابه کنتاکتور در برند هیوندای

شرکت هیوندای که در حوزه برق صنعتی پیشرو می‌باشد هنوز محصول جدیدی مشابه کنتاکتور را به بازار عرضه نکرده است.

سخن پایانی

در این مقاله مزایا و معایب کنتاکتور و ضرورت استفاده از این دستگاه را بررسی کردیم. در پایان پیشنهاد می‌کنیم با مراجعه به تماس با ما در سایت الکترو همند، مطابق با بودجه و نیاز خود از مشاوران ما راهنمایی گرفته و کنتاکتور مناسبی را خریداری کرده و از عملکرد دقیق و بدون نقص آن بهره مند شوید.